|
|
|
ایسی سو کندی
فرهنگ کوره سونلی ها همان فرهنگ ترکها در جهان میباشد.زبانشان ترکی اصیل و لهجه آنها متفاوت با محل زندگیشان و خاص به خود آنها میباشدولی مشابه این لهجه در آذریهای ترکیه بسیار مشاهده میشود. این قوم دارای مذهب اسلام شاخه سنی و اکثرا شافعی میباشند(عدهای از کوره سونلی ها مانند قولنجی حنفی میباشند). در مذهب و دین خود بسیار محکم میباشند و مثل دیگر سنیها به اولاد پیغمبر احترام قائل هستند ، همین امر باعث می شود که آنهابعضا اشعاری در مدح حضرت علی ودیگر امامان می سرایندکه این هرگز دلیل بر علائق شیعه در آنها نمی باشد. در میانشان مولودنامه حضرت محمد به زبان ترکی با سبک و شیوه خاص خوانده میشود. در برخی از مناطق کوره سونلی نشین علائق صوفیانه به وفور دیده میشودبطوریکه از آنها اشخاصی به عرفان و صوفی گری روی آورده و مرید شیخ میشوند،به عنوان مثال مردم روستای کوره سونلی نشین کانگنی(کانیان)در حومه سلماس اکثرا مرید هستند.تا جائی که بنده اطلاع دارم مرید شیخ یوسف مقیم میراوا(میرآباد)که کوره سونلی است ،میباشند.همچنین در بالو نیز کسانی از کوره سونلی ها هستند که به درجه عارفی رسیده اند. عین این فرهنگ در کوره سونلی های وان ترکیه عینا مشاهده میشود.بطوریکه میدانید کوره سونلیهای ترکیه اقوام نزدیک کوره سونلی های آذربایجان ایران می باشند و جالب اینکه اقوام آنهائی که در ایران علائق صوفیانه دارند در ترکیه نیز به همان شکل می باشند. ایمان به اولیاءالله در بین کوره سونلیها رایج میباشد بطوریکه به حضرت انس اعتقاد زیاد دارند .زیارتگاه حضرت انس در روستای کوره سونلی نشین ایسی سو (آبگرم)میباشد.همچنین بابا ارزن در هودر و محمد حنیفه اوجاغی از دیگر زیارتگاههای آنها میباشند.
حکایات و داستانهای موجود در فرهنگ دیگر ترکها مثل کوراوغلی ،اصلی و کرم ،شیرین و فرهادولیلی و مجنون در میان کوره سونلیها نیز رایج است.حکایات کوراوغلو در مراسم مخصوص مثل عروسی توسط مردی که در طول اطاقی که به "دام اوی" مشهور است میگردد ،خوانده می شود و قلعه موجود در محال کوره سونلی به نام کوراوغلی قلعه سی مشهور است که قیز قلعه سی و اوغلان قلعه سی نیز زیر مجموعه آن میباشند. ادبیات عاشیقی در میانشان رایج است و از عاشیقهای معروفشان عاشیق بهلول اهل شکریازی، عاشیق مناف اهل وردان و برادران عاشیق به نامهای صمد و فریدون اهل گجین میباشند.نام ریتمی از اواز عاشیقی به نام شکریازی که روستائی کوره سونلی نشین است میباشد که به "شکریازی هاواسی" معروف است. از شاعرهای کوره سونلی ها میتوان به عبدالرحمن طیار ملقب به دده کاتب اهل قولنجی و عاشیق بهلول اهل شکریازی اشاره کرد.گزیده ای از اشعار آنها را میتوانید در همین سایت بخوانید. آوازهای مربوط به این قوم به" ییر" مشهور می باشند و این ییرها با سبکی مجزا از ماهنیهای آذر بایجان و تورکیهای ترکیه میباشد ولی آوازهای ترکی ترکیه و مغامات آذربایجان نیز در بینشان بسیار رایج است.در عروسیها در رقص دسته جمعی بنام یاللی این آوازها توسط دو نفر خوانده می شود.یاللی ها بسیار دیدنی و جالب میباشند.یاللی مشهور در ایسی سو بنام شاللی می باشد. یاللی یاللی دوزولسون باشی شاللی دوزولسون هرکیم یاللی گدمه سه الی یاردان اؤزؤلسؤن.......... ایسی سو آب گرم معدنی است که از زیر کوه بیرون می آید و برای بعضی ناراحتی ها مانند رماتیسم مفید است.همچنین گوگرد موجود در همین کوه نادر است. عروسی نیز در فرهنگشان مانند دیگر ترکها میباشد و موقع آمدن عروس از منزل پدر به خانه شوهر اشعاری بنام گلین خوش گلدین خوانده میشود.جهت ملاحظه شعر مربوطه کلیک کنبد
اسماعیل سیمیتگو رهبر کردها در تاریخ 10 فروردین 1300در زمینهای کوره سونلی( شکریازی) با حکومت وقت درگیر میشود و جنگ بزرگی رخ میدهد که به جنگ شکریازی مشهور است ،در این جنگ به اهالی هم آسیب میرسد به همین سبب عده ای ترک وطن کرده و به ترکیه می گریزند.همچنین در این دوران از ظلم ارامنه نیز مصون نمانده اند و از آنها به نام جئلو نام برده اند،در این اثنا بود که حکومت عثمانی روستاهای کوره سونلی سلماس و خوی را میگیرد بطوریکه در اشعار مربوط به کوره سونلی ها نمایان میشود.
عوثمانليلار گئتدي٬ جيلولار
قالدي
کوره سونلی ها علاقه زیادی به عید نوروز ندارند و آن را عید شیعه ها یا به اصطلاح خودشان" عجملر بایرامی" مینامند ولی چهارشنبه سوری و بلدی بلدی گجه سی در فرهنگشان موجود می باشد همچون ترکان ترکیه اعیاد فطر و قربان را با شکوه برگزار می کنند و در این اعیاد رسوم مخصوص دارند .
کوره سونلی هامردم بسیار ساده و صادقی هستند ولی به خاطر ترک بودنشان در رژیم سابق و بخاطر سنی بودنشان در رژیم کنونی در مسائل مملکتی جای داده نشده اند و نتوانسته اند بر خلاف کوره سونلی های ترکیه حداقل یک نماینده مجلس از خودشان داشته باشند و متاسفانه همیشه در محرومیت بسر برده و میبرند.در جائی زندگی می کنند که متاسفانه بخاطر اندیشه های شیعه گرایانه حکومت فعلی و مذهب تسننشان همیشه به عنوان شهروند درجه دوم پذیرفته شده اند در حالیکه هم از لحاظ علمی و هم از لحاظ کاری افراد بسیار قابلی هستندکه قابلیت خود را در سطوح علمی بارها به اثبات رسانده اند. فیروز سعیدی
|
|
.JPG)
